Kiedy patrzymy na obraz, możemy podziwiać go (lub nie;) ze względów estetycznych. Możemy też odczuwać różne emocje, na przykład zachwyt, fascynację, oburzenie czy niechęć. Czasami zastanawiamy się, co zainspirowało artystę, dlaczego użył tej konkretnej techniki i kolorystyki, czy znał malowaną osobę, dlaczego akurat to dzieło zapewniło mu sławę. Sztuka nie istnieje w próżni – każde dzieło ma swoją własną historię – a znajomość kontekstu odsłania przed odbiorcą bogactwo treści.
Gdzie Vincent van Gogh namalował "Gwiaździstą noc"? Dlaczego "Nocne marki" Edwarda Hoppera tak doskonale mówią o samotności i poczuciu wyobcowania? Czy osoba na obrazie "Krzyk" Edvarda Muncha rzeczywiście krzyczy? Jaki związek mają "Nenufary" Claude'a Moneta z pierwszą wojną światową? Dlaczego Frida Kahlo tak często malowała autoportrety? Skąd wzięła się fascynacja Gustava Klimta złotem? Dlaczego "Panny z Awinionu" Pabla Picassa wywołały skandal i zgorszenie?
Książka Jamesa Payne’a (brytyjskiego kuratora sztuki, marszanda i twórcy internetowego) przygląda się właśnie takim kontekstom – pomaga zrozumieć światy, w których powstawały słynne obrazy i rzeźby. "Wielka sztuka wyjaśniona" to trzydzieści rozdziałów i trzydzieści dzieł sztuki – od zwoju chińskiego artysty Zhang Zeduana, "Narodziny Wenus" Sandra Botticelliego, "Monę Lisę" Leonarda da Vinci i "Dziewczynę z perłą" Johannesa Vermeera przez "Gwiaździstą noc" Vincenta van Gogha, "Krzyk" Edvarda Muncha i "Nocne marki" Edawarda Hoppera aż po współczesną twórczość Isaaca Juliena, Faith Ringgold i Yayoi Kusamy (i znacznie więcej). Autor omawia każde z dzieł – nawiązuje do biografii artysty, historii i okoliczności powstania, technik i koncepcji artystycznych; pisze o motywach, interpretacjach, znaczeniu, mitach, faktach i ciekawostkach – wyjaśnia, uczy patrzeć i rozumieć oraz tworzy opowieść, dzięki której sztuka wydaje się bliższa, jeszcze bardziej pasjonująca, głęboko ludzka i inspirująca. Zachwyciła mnie różnorodność doboru dzieł i artystów (sztuka tradycyjna i nowoczesna, afroamerkańska, sztuka kobiet – pojawiają się m.in. Artemisia Gentileschi, Suzanne Valadon, Frida Kahlo i Georgia O’Keeffe).
Wspaniały album – przewodnik w pigułce – wielkie dzieła sztuki i fascynujące historie, które się za nimi kryją. Książka, która jest przystępna, ciekawa i przepięknie wydana – czyta się ją i ogląda z przyjemnością. Must read dla miłośników sztuki. Lubię i gorąco polecam.
• współpraca barterowa • Wydawnictwo W.A.B. •
Tytuł oryginalny: Great Art Explained: The Stories Behind the World's Greatest Masterpieces
Przekład: Sergiusz Lipnicki, Urszula Szymanderska
Wydawnictwo: W.A.B.
Data wydania: 28 października 2026
Oprawa: twarda
Liczba stron: 320
Moja ocena: 5,5/6
Posty
