"Made in Japan" – Francesco Morena (przekład Justyna Kukian)

Japonia. Z jednej strony kwitnące wiśnie, ogrody zen i bramy torii; sushi, ramen i ceremonia parzenia herbaty; gejsze w bogato zdobionych kimonach; japoński teatr kabuki; rysunki wykonane czarnym tuszem na papierze ryżowym; majestatyczna góra Fuji; legendarni samurajowie i demony yōkai. Z drugiej strony pulsujące życiem i rozświetlone blaskiem neonów Tokio; kropki i dynie artystki Yayoi Kusamy; kultowe animacje studia Ghibli; superszybka kolej shinkansen; manga i Pokémony; technologiczne gadżety, automaty vendingowe i roboty humanoidalne.

Mogłoby się wydawać, że to dwa, zupełnie inne oblicza Japonii – tradycyjne (duchowość, minimalizm, kult uważności, głęboki szacunek do natury) i nowoczesne (popkultura, neony, postęp i dynamika); że to dwa odmienne światy, które więcej dzieli niż łączy. Tymczasem nic bardziej mylnego. W Japonii obok lśniących drapaczy chmur stoją ciche, wiekowe świątynie buddyjskie i shinto; wpływy kodeksu honorowego bushidō widoczne są m.in. w kulturze pracy; manga i anime nawiązują do tradycyjnych opowieści o samurajach, bóstwach i demonach yōkai; dawne rzemiosło i rytuały zyskują nowe życie dzięki popkulturze i współczesnym artystom. Które elementy dziedzictwa kulturowego Japonii stanowią fundament – zakorzenienie, inspirację i pomost między przeszłością a teraźniejszością? Co ukształtowało tożsamość kulturową Kraju Kwitnącej Wiśni?

"Made in Japan" to podróż przez kulturę i sztukę dawnej Japonii, w porządku chronologicznym, z licznymi odniesieniami do tradycji i reprodukcjami najważniejszych japońskich arcydzieł. Francesco Morena, włoski kurator, historyk i badacz sztuki Azji Wschodniej, w dwudziestu rozdziałach – esejach – prowadzi nas od figurek dogū z pierwszego wieku p.n.e. i początki buddyzmu przez rolę kobiet w okresie Heian, "Opowieść o Genjim", legendę Minamoto no Yoshitsune, czasy siogunatu, słynny Długi Zwój, poezję Matsuo Bashō, japońskie ilustracje o er0tycznej tematyce, Wielką Falę w Kanagawie i drzeworyty Hokusaia aż po mangę i świat kropek Yayoi Kusamy. Pomiędzy można znaleźć to, co tak charakterystyczne dla japońskiej kultury – górę Fuji, ceramikę, folklor, bóstwa i demony, teatr, pawilony, zwoje, samurajów i naturę. "Made in Japan" to książka, która pozwala zagłębić się w piękny, osobliwy i fascynujący japoński świat; która pomaga zrozumieć współczesność Japonii poprzez poznanie jej dziedzictwa narodowego – ważnych postaci (m.in. poetów, artystów, władców, reformatorów, wojowników), dzieł sztuki i kultury, mitów, tradycyjnych opowieści i motywów; która nadaje kontekst historyczny i kulturowy; która odsłania bogactwo dawnych technik, tradycji i stylów – coś, z czego wciąż czerpiemy inspirację.

Przystępna, skompensowana, bogato ilustrowana publikacja – przeczytałam z zainteresowaniem. Must read dla miłośników Japonii i sztuki (i nie tylko). Fascynująca!

Link do zakupu w księgarni internetowej Znak:

Made in Japan

• współpraca barterowa • Wydawnictwo Znak •

Tytuł oryginalny: Made in Japan. Arte, storie e segreti di una civiltà millenaria

Przekład: Justyna Kukian

Wydawnictwo: Znak Koncept

Data wydania: 9 września 2026

Oprawa: twarda

Liczba stron: 240

Moja ocena: 5/6

Przeczytaj więcej »

"Po deszczu" – Chiara Mezzalama (przekład Zuzanna Krasnopolska i Gabriela Dąbrowska)

Wzgórza sczerniałe po pożarach i uschnięty dąb w ogrodzie – puste jak jej ciało po latach i martwe jak miłość, która właśnie zgasła. Został tylko żal, gniew, gorycz i ból. I wspólne życie, które okazało się kłamstwem. A potem przyszła ulewa. Oberwanie chmury. Pogodowa apokalipsa. I miała wrażenie, że wszystko wokół niej roztrzaskało się na kawałki. Cały świat. I ona sama razem z nim.

Powieść Chiary Mezzalamy to dyskretna, intymna i poruszająca historia, w której miłość, zdrada i przetrwanie splatają się z kryzysem klimatycznym i naturą – jej zachwycającym pięknem i niszczycielską siłą. Ciepło wschodzącego słońca, gwar zatłoczonych rzymskich uliczek, smak porannej kawy i dziecięcy śmiech... Pozornie spokojne i przewidywalne życie rodzinne Eleny i Ettorego pewnego dnia obraca się w gruzy. Elena nie potrafi dłużej dźwigać ciężaru zdrady męża – pakuje walizkę i wyjeżdża do Umbrii w poszukiwaniu samotności i ukojenia. Małżeństwo staje w obliczu katastrofy, podobnie zresztą jak i otaczający ich świat, gdy potężna ulewa przetacza się przez Włochy. Chiara Mezzalama stworzyła rodzinny dramat i ekologiczną dystopię. Powieść trzyma w napięciu, podszyta jest tajemnicą, mieszanką lęku i nadziei. Przeplatające się ze sobą głosy Eleny i Ettorego nadają historii psychologiczną głębię – Mezzalama uchwyciła złożoność relacji, uczuć i wewnętrznych zmagań. Jak przetrwać życiowe i klimatyczne kryzysy? Czy można jeszcze oddalić widmo zbliżającej się katastrofy? Wolność czy poczucie przynależności? Jak odnaleźć własną drogę? Pięknie w tej powieści intymna historia dwojga ludzi łączy się z ekologią i naturą – subtelnie, refleksyjnie, bez moralizatorskich tonów. Ettore zdradza Elenę, żeby poczuć, że żyje, podczas gdy ona sama powoli gaśnie – zatraca siebie dla męża i dzieci. Bohaterowie powieści spotykają na swojej drodze zwykłych-niezwykłych ludzi (zbieracza trufli, Japonkę, która przeżyła trzęsienie ziemi i katastrofę w Fukushimie, zakonnice z klasztoru i młodego Norwega), a ich walka o przetrwanie staje się jednocześnie drogą do lepszego zrozumienia siebie, drugiego człowieka i środowiska. Żywioł przynosi stratę i zniszczenie, ale też szansę na nowy początek – redefinicję miłości, rodziny, tożsamości, sposobów patrzenia na świat oraz relacji człowieka z naturą. Chiara Mezzalama pisze o konieczności ekologicznego przebudzenia i o zmianach, które są nieuchronne – o przyszłości, która przestaje być jedynie odległą, niepokojącą dystopią lecz bliskim, realnym zagrożeniem. Pisze o ranach ludzkich serc i ranach naszej planety. O goryczy rozczarowań, złamanych obietnicach, lęku, rozterkach, małych i dużych kryzysach. O naturze, którą należy chronić. O nadziei, pięknie, szczęściu i harmonii, które są w stanie narodzić się na gruzach – mimo wszystko.

"Po deszczu" to krótka, ale intensywna podróż pełna emocji i refleksji – przez kryzys i zniszczenie aż po ocalenie, uleczenie i przemianę. To subtelna, przystępna proza, trzymająca w napięciu historia, ważne i aktualne tematy, intymność i głębokie zrozumienie ludzkich zmagań, uczuć i relacji. Włoska literatura warta uwagi.

• współpraca barterowa • Wydawnictwo Relacja •

Tytuł oryginalny: Dopo la pioggia

Przekład: Zuzanna Krasnopolska, Gabriela Dąbrowska

Wydawnictwo: Relacja

Data wydania: 26 sierpnia 2026

Oprawa: miękka ze skrzydełkami 

Liczba stron: 272

Moja ocena: 5/6

Przeczytaj więcej »

"Przejście Wenus" – Shirley Hazzard (przekład Agnieszka Wilga)

Przypadek czy przeznaczenie? Czy człowiek sam kształtuje własne życie, a może rządzi nami fatum – potężne, nieodgadnione siły?

Tytułowe zjawisko astronomiczne (przejście Wenus przed tarczą Słońca) jest krótkie i rzadkie – wymaga idealnego zgrania w czasie i przestrzeni. W książce Shirley Hazzard to doskonała metafora dla ludzkich losów, szczęścia i miłości. Orbity Caroline Bell i Teda Tice'a przecinają się po raz pierwszy w burzowe, letnie popołudnie, w powojennej Anglii, ale ich "przejście Wenus" zdarzy się dopiero 30 lat później, w pięknych i tragicznych okolicznościach. Shirley Hazzard opowiada historię miłości, trudnych wyborów, sekretów, siostrzanej więzi, władzy i ciężaru win. Caroline to młoda kobieta, która wraz z siostrą Grace przybywa z Australii do powojennej Anglii. Pierwsza z nich stawia na karierę i niezależność, druga na stabilizację i konwencjonalne małżeństwo. W "Przejściu Wenus" poznajemy ich motywacje, lęki i pragnienia i śledzimy ich losy na przestrzeni wielu lat – w literackiej podróży przez namiętność, lojalność, zdradę, skomplikowane damsko-męskie relacje, rozstania i powroty. Hazzard stworzyła ciekawe, złożone portrety kobiet i mężczyzn osadzone w czasie, miejscu i kontekście społecznym i wspaniale uchwyciła kontrast między Caroline i Grace (ich odmienne charaktery, styl życia i doświadczenia w małżeństwie, miłości i karierze). Powieść bywa romantyczna, zabawna i satyryczna, melancholijna, mroczna i tragiczna, a przy tym zniuansowana i gęsta od znaczeń. Zamiast dynamiki, zwrotów akcji i ckliwości oferuje przenikliwą, nielinearną narrację, skupienie na postaciach i dojrzałą, inteligentną prozę pełną aluzji, metafor, trafnych spostrzeżeń, ironii i subtelnego humoru (wspaniałe, jak pozornie nieistotne szczegóły ujawniają swoje znaczenie w miarę rozwoju fabuły).

"Przejście Wenus" to opowieść o kapryśnym losie, który daje i odbiera – jego przewrotności i nieuchronności. O konsekwencjach wyborów, oczekiwaniach wobec życia, upływie czasu, moralności i cenie prawdy. O sile miłości oraz szczęściu, które czasami trwa zaledwie chwilę – bywa kruche i ulotne. Współczesny literacki klasyk – powieść wydana w 1980 roku, teraz w pierwszym polskim przekładzie. Wciąż o niej myślę. Warto! 

• współpraca barterowa • Wydawnictwo W.A.B. •

Tytuł oryginalny: The Transit of Venus

Przekład: Agnieszka Wilga

Wydawnictwo: W.A.B.

Data wydania: 12 sierpnia 2026

Oprawa: twarda

Liczba stron: 415

Moja ocena: 5/6

Przeczytaj więcej »