"Kuchnia" – Banana Yoshimoto (przekład Anna Zielińska-Elliott)

Kiedy tracimy ukochaną osobę, nasze życie rozpada się pod ciężarem bólu, żalu i tęsknoty. Z całych sił chwytamy się zwykłych rzeczy – nawyków i rutyny – jemy, śpimy, pracujemy, byle tylko utrzymać się na powierzchni. Pojawia się pustka, którą próbujemy wypełnić. I szukamy czegoś, co przyniesie ukojenie.

Dla Mikage bezpiecznym schronieniem w żałobie staje się kuchnia. Gotowanie i smak ulubionych potraw ogrzewają serce, a brzęczenie lodówki koi samotność. Satsuki każdego ranka biega – przemierzając tokijskie ulice próbuje zostawić za sobą obezwładniający smutek, ponure myśli i koszmarne sny.

Banana Yoshimoto przedstawia historię młodych ludzi mierzących się ze stratą – druzgocącym doświadczeniem, które wywołuje głębokie pęknięcie w ich życiu i sercu. Opowiada o najtrudniejszych momentach w subtelny sposób, z wrażliwością i empatią. Zaskakuje przenikliwość słów i spostrzeżeń oraz zrozumienie ludzkich przeżyć, uczuć i stanów emocjonalnych – Banana Yoshimoto zdołała uchwycić istotę straty i samotności. Zmagania Mikage i Satsuki wydają się bliskie i mocno rezonują (szczególnie jeżeli byliśmy lub jesteśmy w trudnym momencie). Co ważne, autorka nie pozostawia bohaterów i czytelników w rozpaczy – pisze nie tylko o bólu i smutku, ale też o sile miłości i wsparcia, godzeniu się ze stratą, ukojeniu, nadziei i drodze do uzdrowienia. Proza Yoshimoto przemawia łagodnym głosem – ma w sobie odrobinę humoru i oniryzmu oraz charakterystyczną dla literatury japońskiej melancholię, powściągliwość i refleksję. Książka wydaje się niepozorna, ale jej siła tkwi w trafnym spojrzeniu na zranione serce, żałobę i samotność.

"Kuchnia" to czarka zielonej herbaty, gotowanie ramenu w środku nocy, ciemne tokijskie niebo, dźwięk dzwoneczka. To drżenie serca, uśmiech i łzy. To opowieść o ludziach i miejscach, które stają się naszym bezpiecznym schronieniem – dają komfort i pocieszenie. O różnych sposobach radzenia sobie ze stratą. O małych cudach, które zdarzają się w najtrudniejszych momentach. O pożegnaniach, końcach i nowych początkach. O przezwyciężaniu trudności i o życiu – mimo wszystko.

Urokliwy, chwytający za serce debiut Banany Yoshimoto, jednocześnie smutny i pocieszający. Dwie krótkie historie połączone bólem straty i nadzieją. Warto!

• współpraca barterowa • Wydawnictwo Literackie •

Tytuł oryginalny: キッチン

Przekład: Anna Zielińska-Elliott

Data wydania: 25 lutego 2026 (wznowienie)

Wydawnictwo: Literackie

Oprawa: miękka ze skrzydełkami 

Liczba stron: 152

Moja ocena: 5/6

Przeczytaj więcej »

"Zabijemy Stellę / Piąty rok" – Marlen Haushofer (przekład Małgorzata Gralińska)

"Kiedy osiągamy pewien wiek, dopada nas strach i próbujemy sobie z nim jakoś poradzić"

W życiu bohaterek opowiadań Marlen Haushofer obecny jest strach. Anna mierzy się z tragedią, która zaburza spokój jej rodziny. Mała dziewczynka wychowująca się w domu dziadków odkrywa otaczający świat z dziecięcą radością, ale w jej sny i fantazje wdziera się lęk i trwoga. Książka Marlen Haushofer to dwie nowele, dwie bohaterki i strach, który czai się tuż pod powierzchnią.

Marlen Haushofer w noweli "Zabijemy Stellę" zdołała uchwycić ogrom egzystencjalnego bólu, pustki i samotności, a przy tym obnażyć mechanizmy przemocy psychicznej i seksualnej, konformizmu i sztywnego podziału ról. Anna, głęboko nieszczęśliwa żona i matka, z perspektywy czasu analizuje tragiczne wydarzenia. Wiemy, że Stella nie żyje – groza i niepokój kryją się w myślach i wspomnieniach narratorki, w skomplikowanych relacjach rodzinnych oraz brutalności i obojętności świata. Marlen Haushofer doskonale buduje napięcie. Jej przenikliwa proza, wrażliwość na detale i stany emocjonalne nadają noweli psychologiczną głębię. Anna opowiada z chłodnym spokojem, ale pod powierzchnią kryje się fatalizm i brak złudzeń. Utwór porusza czytelnika swoim ponurym realizmem, bezwzględnością świata, pytaniami o winę, ucieczkę i wyuczoną bezradność. Rozgrzeszenie i odkupienie nie przychodzą, mimo próby zmierzenia się z prawdą i własnym nieszczęściem. Anna pozostaje w swojej samotności i egzystencjalnym bólu – niczym na obrazach Edwarda Hoppera – a życie toczy się dalej, mimo pęknięć i niedoskonałości. Doceniam sposób, w jaki Haushofer pisze o rozterkach dorosłości i złożoności ludzkich przeżyć. O smutku, wyobcowaniu, ukrytej przemocy, pozorach, bierności oraz dobru i złu, które istnieją tuż obok siebie. Czy Anna jest katem, czy ofiarą? Czy można było uniknąć tragedii? Co wyrządza większe szkody – obojętność i emocjonalny chłód czy wymuszona uprzejmość? I czy bierność i milczenie oznaczają współwinę? Z równie zachwycającą przenikliwością Marlen Haushofer zagłębia się w świat wewnętrzny małej dziewczynki. W noweli "Piąty rok" poznajemy pięcioletnią Marili, jej melancholijną babcię i pogodnego dziadka. Idylliczne dzieciństwo w austriackim gospodarstwie wśród miłości i troski, przyrody, zwierząt i zmieniających się pór roku podszyte jest doświadczeniem przemijania, straty i śmierci – powojennym echem. W noweli Haushofer dziecięca beztroska i ciekawość splatają się z czymś mrocznym i niepokojącym. "Piąty rok" przywodzi mi na myśl prozę Tarjei Vesaasa – połączenie psychologicznej głębi z wyobraźnią, unikalnym spojrzeniem na naturę i przeżycia wewnętrzne. Perspektywa małej dziewczynki jest złożona i interesująca, podobnie zresztą jak i sceneria, kontekst oraz rodzinne relacje. "Piąty rok" to zaśnieżone góry i kwitnące łąki, ciepłe promienie słońca, zapach drewna i siana. To bajki na dobranoc, dziergane swetry, smak moszczu z jajkiem, obraz zmarłej matki na ścianie. To momenty czułości i humoru, które napełniają serce ciepłem, a także chwile smutku, lęku i samotności; drobne niuanse, które za sprawą subtelnej prozy Haushofer nabierają szczególnego znaczenia.

Dwie wspaniałe nowele. Pierwsza z nich – mocna, poruszająca i wciągająca bez reszty, podszyta grozą i napięciem – portret dysfunkcyjnej rodziny oraz kobiety uwięzionej w nieszczęściu, dręczonej poczuciem winy i lękiem. Druga – niespieszna i kameralna – o jednym roku z życia małej dziewczynki, jej dziecięcych radościach i lękach. Piękna proza, wrażliwość i psychologiczna głębia. Polecam.

• współpraca barterowa • Wydawnictwo ArtRage •

Tytuł oryginalny: Wir töten Stella / Das fünfte Jahr

Przekład: Małgorzata Gralińska

Data wydania: 6 lutego 2026

Wydawnictwo: ArtRage

Seria: Cymelia

Oprawa: twarda z obwolutą 

Liczba stron: 144

Moja ocena: 5,5/6

Przeczytaj więcej »

"Zostań ze mną" – Nicholas Sparks i M. Night Shyamalan (przekład Anna Esden-Tempska)

Nicholas Sparks, autor romantycznych powieści, i M. Night Shyamalan, reżyser kultowego "Szóstego zmysłu"? Intrygująca współpraca i równie intrygująca historia, która wykracza poza tradycyjne, gatunkowe ramy.

"Zostań ze mną" to połączenie romansu, kryminału i elementów nadprzyrodzonych. Nicholas Sparks wnosi charakterystyczny dla swojej twórczości ładunek emocjonalny – romantyczną wrażliwość i subtelność. Z kolei Shyamalan dodaje dreszcz niepokoju, nutę grozy i metafizyki, które budują napięcie i suspens. Poznajemy historię Tate'a, architekta pogrążonego w żałobie po stracie ukochanej siostry, oraz Wren, młodej kobiety skrywającej bolesny sekret, uwięzionej między życiem i śmiercią. Czułość i empatia koją żal i smutek, niespodziewanie rodzi się więź, ale coś mrocznego – niewyjaśniona tragedia z przeszłości – zmusza ich do konfrontacji z tym, co trudne do uwierzenia, co wykracza poza logikę... Małe nadmorskie miasteczko na Cape Cod staje się scenerią dla podróży dwojga ludzi – przez miłość, stratę, tragedię i uzdrowienie. Romans rozwija się niespiesznie w czułych i intymnych momentach, a suspens w scenach niepokoju i zagrożenia – aż do dramatycznego, chwytającego za serce finału. Elementy nadprzyrodzone zaskakująco dobrze współgrają z fabułą – historia Tate'a i Wren wydaje się mocno osadzona w realnym świecie, stawia wobec pytań dotyczących życia i śmierci. Czy istnieje coś po drugiej stronie? Co po nas pozostaje? Czy więzi i uczucia mogą być silniejsze niż śmierć?

Czuła, romantyczna, a momentami też smutna i niepokojąca historia na granicy życia i śmierci – ale z pokrzepiającym przesłaniem. O druzgocącej stracie oraz uzdrawiającej mocy miłości, przyjaźni i prawdy. Powieść, która przypomina, jak cenne jest życie i ludzie, którzy są w nim obecni. Że miłość może nas znaleźć w najmniej spodziewanym momencie. Że warto zawalczyć o samego siebie – by przezwyciężyć trudności i z nadzieją patrzeć w przyszłość.

• współpraca barterowa • Wydawnictwo Albatros •

Tytuł oryginalny: Remain

Przekład: Anna Esden-Tempska

Wydawnictwo: Albatros

Data wydania: 28 stycznia 2026

Oprawa: miękka ze skrzydełkami 

Liczba stron: 400

Moja ocena: 4,5/6

Przeczytaj więcej »

"Ostatnia zapałka" – Marie Vareille (przekład Agnieszka Dywan)

Mrok, smutek, gniew i lęk żyją w nim od wielu lat, trudno je okiełznać. Nie opowiada o rodzinie i przeszłości, unika związków. Boi się, że będzie taki, jak on – jego ojciec. Że odziedziczył zło i agresję. I wciąż nie potrafi sobie wybaczyć.

"Ostatnia zapałka" to historia rodzeństwa – brata i siostry naznaczonych rodzinną traumą. Abigaëlle od ponad dwudziestu lat przebywa w odosobnieniu w burgundzkim klasztorze – i wiele bolesnych wspomnień zepchnęła w najgłębsze zakamarki umysłu. Gabriel, ceniony pisarz i rysownik, próbuje zbudować dla siebie szczęśliwe życie w Paryżu – mimo lęku, smutku i mroku, które dręczą go od dzieciństwa. Marie Vareille łączy skomplikowane ludzkie losy, burzliwe uczucia oraz przeszłość i teraźniejszość w jedną, polifoniczną opowieść. Z wrażliwością podejmuje tematy dotyczące rodziny, traumy, przemocy domowej, miłości i przebaczenia. Pisze o tym, co bolesne i trudne, ale też piękne i pokrzepiające – zawiłościach uczuć i relacji, ciężarze win i sekretów, sile siostrzano-braterskiej więzi utkanej z czułości i lojalności. "Ostatnia zapałka" zachwyca pogłębioną psychologią postaci, ładunkiem emocjonalnym i przemyślaną strukturą. Vareille stopniowo ujawnia elementy układanki, zwiększa napięcie i zaskakuje – plot twisty pozostawiły mnie w zdumieniu i zmusiły do kompulsywnego przewracania stron. Szczególnie przejmujący jest głos małej Abigaëlle – dziewczynki o nieprzeciętnym umyśle złapanej w pułapkę miłości i lojalności, agresji ojca, krzywdy brata i matki. Łamią serce słowa, które padają w gabinecie terapeuty oraz wewnętrzna walka Gabriela – autorka trafnie obnaża mechanizmy przemocy domowej, jej długofalowe konsekwencje. Powieść stanowi doskonałe połączenie ważnych treści i literackiego kunsztu – angażuje umysł i serce.

Książka Marie Vareille to pudełko zapałek wciśnięte w dłoń, dziecięce zapiski w dzienniku, kolorowe witrażowe szkiełka, błękitna apaszka w stokrotki i głos Niny Simone w słuchawkach. To lęk, który odbiera oddech; łzy szczęścia i rozpaczy; ludzkie dramaty i krucha nadzieja. To opowieść o dzieciństwie w nieustającym strachu przed tymi, którzy powinni nas chronić – i bliznach, które nosimy w sobie. O ciężarze sekretów z przeszłości, poczuciu winy oraz destrukcyjnej sile przemocy i kłamstw. O tym, co w ludziach najpiękniejsze i najstraszniejsze. O miłości, która jest w stanie rozświetlić mrok i ocalić oraz o przebaczeniu – innym i samemu sobie.

Przepięknie napisana, wciągająca i do głębi poruszająca powieść pełna autentycznych emocji i zmagań. Mocno mnie wzruszyła, pozostawiła w oszołomieniu i silnych emocjach. I zostanie ze mną na zawsze. Wspaniała! 

• współpraca barterowa • Wydawnictwo Znak •

Tytuł oryginalny: La Derniere allumette

Przekład: Agnieszka Dywan

Wydawnictwo: Znak Koncept 

Data wydania: 28 stycznia 2026

Oprawa: miękka ze skrzydełkami 

Liczba stron: 320

Moja ocena: 6/6

Przeczytaj więcej »

"Czerwone orchidee z Szanghaju" – Juliette Morillot (przekład Paweł Łapiński)

"Religia uczy przebaczenia. Ale ja tego nie potrafię. Czas niczego nie wymazuje"

Pięćdziesiąt lat po zakończeniu wojny Sangmi nadal targają silne emocje. Kobieta ma w sobie wiele smutku, bólu, żalu i złości. Dusi ją paląca nienawiść wobec ludzi, którzy zamienili jej życie w koszmar – odebrali dzieciństwo i młodość, podeptali marzenia i niewinność, zhańbili jej ciało i naznaczyli traumą. We wspomnieniach Sangmi góry, śpiew cykad, smak ciasteczek z mąki ryżowej i ciepły głos babci splatają się ze strachem, głodem, ludzkim okrucieństwem, hukiem wystrzałów, zapachem krwi i opium. Łzy nie przynoszą ukojenia, miłość i czas nie leczą ran. Nie sposób zapomnieć ani przebaczyć.

I ja też czuję ogromny smutek. Ze względu na tematykę, "Czerwone orchidee z Szanghaju" to jedna z bardziej wstrząsających powieści jakie czytałam. Juliette Morillot nawiązuje do prawdziwej historii "pocieszycielek" – kobiet zmuszanych do nierządu w wojskowych domach publicznych Cesarstwa Japonii w latach 1932-1945. Poznajemy czternastoletnią Koreankę, Kim Sangmi, która zostaje porwana, wywieziona do okupowanej Mandżurii i zmuszona do prostytucji. Tam właśnie zaczyna się jej wojenna tułaczka pełna przemocy, okrucieństwa, krzywdy i walki o przetrwanie – od domów publicznych w Mukden i Szanghaju przez obozy, szpitale i bazy wojskowe, górskie szlaki, tropikalne dżungle, indonezyjskie plantacje aż po gruzy Hiroszimy. Powieść Morillot jest silnie osadzona w azjatyckich i wojennych realiach oraz kontekście kulturowym – skrupulatne, bogate w detale opisy ożywiają czas, miejsca i postaci. Widać, że autorka wykonała solidny research i to jest coś, co ogromnie doceniam. "Czerwone orchidee z Szanghaju" przybliżają jedną z mroczniejszych kart historii, a przy tym wzbudzają silne emocje. Jest w tej książce wiele trudnych doświadczeń – gwałty, upokorzenie, łzy, przemoc fizyczna, seksualna i psychiczna, nędza, śmierć, pożegnania i zniszczenie. Są przebłyski światła – przyjaźń, miłość, krucha nadzieja i odruchy człowieczeństwa. Powieść ma mocno opisową strukturę, nie daje wytchnienia, bo życie Sangmi przypomina gehennę (czasami miałam nawet wrażenie, że autorka starała się zawrzeć w tej historii zbyt wiele). Burzliwe losy młodej Koreanki uwikłanej w wojenną machinę wstrząsają do głębi, wzruszają, wywołują smutek, gniew i współczucie.

"Czerwone orchidee z Szanghaju" to historia tysięcy kobiet – wojennych niewolnic seksualnych, wykorzystanych, okrytych hańbą, skazanych na milczenie i zapomnienie – opowiedziana głosem jednej z nich, Koreanki, która mimo doznanych krzywd znalazła w sobie siłę, by żyć, mimo wszystko. To przejmujący obraz cierpienia, okrucieństwa i traumy, ale też świadectwo ludzkiej wytrwałości, woli przetrwania i nadziei.

Ważna, pouczająca i wstrząsająca powieść.

• współpraca barterowa • Wydawnictwo Kobiece •

Tytuł oryginalny: Les orchidées rouges de Shangai

Przekład: Paweł Łapiński

Wydawnictwo: Kobiece

Data wydania: 28 stycznia 2026

Oprawa: miękka ze skrzydełkami 

Liczba stron: 528

Moja ocena: 4,5/6

Przeczytaj więcej »

"Pamięć drzewa" – Tina Vallès (przekład Andrzej Flisek)

"Najpierw odejdzie pamięć, potem ja".

Gdy tracimy wspomnienia – co pozostaje? Czy to właśnie dzięki pamięci jesteśmy tym, kim jesteśmy?

Joan żegna się ze swoją rodziną – każdego dnia po trochu. Zegary, którymi zajmował się przez całe życie, teraz bezlitośnie wskazują upływający czas. Czas, którego ma coraz mniej...

Tina Vallès stworzyła kameralną, cichą i wzruszającą opowieść o rodzinie, która musi zmierzyć się z tym, co trudne i bolesne – z chorobą ukochanego męża, ojca i dziadka. Historia rozgrywa się pod katalońskim niebem – poznajemy ją z perspektywy jedenastoletniego chłopca. Dziadek i wnuczek mają piękną więź – i świat pełen spacerów, bajek, drzew, zegarów i liter. Ale wszystko podszyte jest napięciem w obliczu choroby, która coraz bardziej zmienia rodzinną dynamikę i codzienność (w domu słowa, cisza, spojrzenia i gesty nabierają głębszego znaczenia). Powieść składa się z krótkich rozdziałów – drobnych momentów i wspomnień. Tina Vallès potrafi w niezwykły sposób opowiadać o zwykłym życiu, uczuciach i międzyludzkich relacjach. O przytulaniu się do drzew, grze w domino, gorącym lecie w Vilaverd, tykaniu zegarów i bajkach na dobranoc. W książce spotykają się ze sobą trzy pokolenia oraz dwa światy – dorosłych i dzieci – i Tina Vallès, poprzez miłość, troskę i empatię, wspaniale buduje między nimi mosty. "Pamięć drzewa" urzeka swoim cichym pięknem, prozatorską oszczędnością i prostotą. Przemawia głosem dziecka, ale daje przenikliwy wgląd nie tylko w dzieciństwo, ale również w dorosłość i starość. Vallès precyzyjnie operuje słowem i niedopowiedzeniem – ma zdolność przekształcania detali w wartościowy materiał literacki. Z wrażliwością opowiada o miłości, przyjaźni, rodzinie, pamięci, upływającym czasie i stracie. O życiu i uczuciach w przeróżnych barwach – mozaice radości i smutku, lęku i pocieszenia, słodyczy i goryczy. O zmaganiach chorego mężczyzny i jego bliskich. A wszystko to z ujmującym ciepłem, mądrością i empatią; z postaciami, sytuacjami i tematami, które są bliskie, ważne, jednocześnie intymne i uniwersalne.

"Kiedy wychodzimy, dziadek ściska mocno moją dłoń i każe mi czytać nazwy wszystkich ulic. Chce, żebym nauczył się wszystkich tras, które wspólnie przemierzamy, bo podobno jestem już dorosły i wkrótce będę chodził sam po tym świecie. A mnie wtedy aż zatyka, bo dziadek mówi to z dziwnie szklistymi oczami, jakich nigdy przedtem u niego nie widziałem…"

Pięknie napisana, niespieszna i refleksyjna powieść. O wspomnieniach, które mogą ulecieć z pamięci, ale pozostają w sercu. O drzewie, które łączy pokolenia – staje się strażnikiem wspomnień, kotwicą dla tego, co pozostało. O pokoleniowych więziach, tożsamości, sile miłości i bliskości oraz bólu straty. Książka, która przypomina, jak kruche i ulotne jest życie oraz jak cenna jest obecność ludzi, których kochamy.

Przytulam do serca i polecam.

• współpraca barterowa • Wydawnictwo Znak •

Tytuł oryginalny: La memòria de l'arbre

Przekład: Andrzej Flisek

Wydawnictwo: Znak

Data wydania: 28 stycznia 2026

Oprawa: twarda

Liczba stron: 272

Moja ocena: 5/6

Przeczytaj więcej »

"Noc i ciemność" – Agatha Christie (przekład Anna Mencwel)

"Jedni się rodzą dla radości, inni dla nocy i ciemności"

Czarujący, ale niezamożny mężczyzna i młoda dziedziczka fortuny. Miłość od pierwszego wejrzenia. Wymarzony dom na przeklętej ziemi. I cygańska klątwa, przed którą nie sposób uciec.

Spodziewałam się, że ta powieść będzie utrzymana w typowym dla Agathy Christie stylu i schemacie czyli śmierć, zagadka do rozwiązania i mniej lub bardziej zaskakujące zakończenie. Ale... nie tym razem (co potwierdza, że w przypadku Agathy Christie należy spodziewać się niespodziewanego;). W książce "Noc i ciemność" nie ma Herkulesa Poirota i jego szarych komórek. Nie ma też Jane Marple i jej trafnych obserwacji. Jest za to młody mężczyzna uwikłany w splot miłości, wielkich ambicji, intryg, zdrady i obsesji. Ta powieść przypomina bardziej thriller psychologiczny niż kryminał – zaskakuje gotycką atmosferą i dreszczykiem niepokoju à la Daphne du Maurier. Historia uroczego romansu podszyta jest czymś mrocznym i niebezpiecznym. Klątwa wisi nad Cygańskim Gniazdem, wymarzonym domem nowożeńców. Groza zagnieżdża się w codziennym życiu – i czytelnik czuje wyraźnie, że wydarzy się coś niedobrego. "Noc i ciemność" wyłamuje się ze schematu, bo zgon następuje dość późno – fabuła rozwija się powoli, w skupieniu na psychologii postaci i budowaniu atmosfery, a nie na śledztwie i dedukcji. Autorka zgłębia mroczną stronę ludzkiej natury, miłości i chciwości. Podejmuje tematy dotyczące moralności, różnic klasowych, pozorów, wewnętrznych konfliktów i motywacji. 

"Noc i ciemność" to Agatha Christie w nieco innej, bardziej mrocznej i złowieszczej odsłonie. To opowieść o mroku, który czai się w sercach i umysłach oraz o siłach, które determinują koleje losu. O przesuwaniu granic i ludziach, którzy wybierają zło zamiast dobra. Doceniam za przenikliwy psychologicznie portret, cudownie niepokojącą atmosferę, stopniowo narastające napięcie i przewrotne zakończenie – w gruncie rzeczy smutne, przejmujące i przerażające.

Powieść, którą podobno sama autorka darzyła wyjątkową sympatią – i mnie również zachwyciła. "Noc i ciemność" trafia do grona moich ulubionych książek Christie.

• współpraca barterowa • Wydawnictwo Dolnośląskie •

Tytuł oryginalny: Endless Night

Przekład: Anna Mencwel

Wydawnictwo: Dolnośląskie 

Data wydania: 14 stycznia 2026

Seria: Jubileuszowa Kolekcja Agathy Christie 

Oprawa: twarda

Liczba stron: 240

Moja ocena: 5,5/6

Przeczytaj więcej »

"Opowieść o starym dziecku" – Jenny Erpenbeck (przekład Eliza Borg)

Literacki debiut niemieckiej pisarki Jenny Erpenbeck wzbudził we mnie smutek i niepokój. Zresztą nic dziwnego, bo właśnie smutek i niepokój przenikają niemal każdą stronę tej niewielkiej i niepozornej książki. Są obecne w zagubionym spojrzeniu, poszarzałym i za ciasnym swetrze, w starannie zaścielonych łóżkach i ciemnych korytarzach sierocińca, w wyszeptanych do ucha szyderstwach, kuchennych resztkach i listach, których nikt nigdy nie przeczyta. Poznajemy historię czternastoletniej dziewczynki znalezionej na ulicy. Wydaje się, że to sierota – nie wie kim jest ani skąd pochodzi, w ręce trzyma pusty kubeł, mówi niewiele i wzbudza zdziwienie swoim wyglądem (jest duża i niezgrabna "jak gigantyczny stwór"). Trafia do sierocińca i posłusznie wtapia się w rutynę, akceptuje zasady, drwiny, upokorzenia i przemoc rówieśników, znajduje spokój w byciu outsiderką. I czytelnik czuje, że coś niepokojącego kryje się pod powierzchnią. Bo dlaczego dziewczynka się nie buntuje? Skąd ta obojętność i ponura akceptacja losu? Co takiego wydarzyło się w jej życiu, że woli iluzję bezpieczeństwa w sierocińcu zamiast zewnętrznej wolności i że zapomniała o przeszłości? Czy to próba obrony przed okrutną rzeczywistością lub reakcja na traumę? A może skrywa jakiś sekret i wcale nie jest osobą, za którą wszyscy ją uważają? Książka Jenny Erpenbeck zaczyna się jako opowieść o bezimiennej sierocie, ale stopniowo staje się czymś znacznie większym – przejmującą historią samotności, wyobcowania, dorastania, pamięci, tożsamości i przynależności. Przemawia głosem dziecka – dziecka, które ukrywa się w swoim milczeniu i o którym się nie mówi – bo wydaje się niewidzialne dla ludzi i świata. Jenny Erpenbeck trafnie oddaje anonimowość głównej bohaterki, jej odrętwienie, izolację i niepamięć. Powściągliwa, zdystansowana proza dobrze uwidacznia smutek oraz cichy, egzystencjalny dramat; tworzy atmosferę niepokoju i niedopowiedzenia.

Enigmatyczna, osobliwa książka z nieoczekiwanym zakończeniem, które skłania do powtórnej lektury. Metaforyczna przypowieść o życiu w komunistycznej NRD oraz uniwersalna opowieść o próbie cofnięcia czasu i ucieczce przed światem, zmienności i nieprzewidywalności życia oraz iluzji panowania nad własnym losem. O traumach, które nosimy w sobie, wyobcowaniu i trudach odnalezienia samego siebie. Intrygujący debiut.

• współpraca barterowa • Wydawnictwo Znak •

Tytuł oryginalny: Geschichte vom alten Kind

Przekład: Eliza Borg

Wydawnictwo: Znak Literanova 

Data wydania: 14 stycznia 2026

Oprawa: twarda

Liczba stron: 112

Moja ocena: 5/6

Przeczytaj więcej »

"Poniedziałek z matchą" – Michiko Aoyama (przekład Barbara Słomka)

Kakao w czwartki, a w poniedziałki... matcha :)

Czarka zielonej herbaty. List od ukochanego z miłosnym wyznaniem. Biustonosz z wyhaftowanym białym skrzydełkiem. Krople deszczu na skórze. Teatrzyk kamishibai. Ciasteczka z ryżową galaretką i słodką fasolką. Karteczki z życzeniami przywiązane do drzewka. Ulubiona manga. Zapach kwiatów wończy... Jeden rok i dwanaście różnych motywów – a każdy z nich to inna historia.

Michiko Aoyama zaczyna opowieść w tokijskiej kawiarni przy filiżance matchy – i prowadzi nas przez zatłoczone ulice, antykwariaty, sklepy, rodzinne domy w Kioto i przytulne herbaciarnie; przez skomplikowane ludzkie losy, relacje i uczucia. "Poniedziałek z matchą" przypomina zbiór opowiadań, które wspólnie tworzą barwną, kojącą i pokrzepiającą całość. Poznajemy ludzi na rozdrożu – zagubionych, niepewnych siebie, zranionych. Ludzi, którzy czują, że zawiedli siebie i bliskich; którzy tłumią uczucia albo błądzą rozdarci między trudną codziennością a marzeniami i pragnieniami; którzy wciąż szukają swojej własnej drogi – do szczęścia i spełnienia. Aoyama subtelnie splata ich ścieżki i zagląda do serc – pomaga złapać oddech, zrzucić ciężar codzienności, rozjaśnić drogę iskierką nadziei. Niezmiennie urzeka mnie pokrzepiający przekaz jej książek – mają w sobie spokój, łagodność i ciepło. "Poniedziałek z matchą" opowiada o zwykłych ludziach, takich jak my, i ich zwykłych zmaganiach; z prozatorską prostotą o bliskich i ważnych tematach: zawiłościach życia i międzyludzkich relacji, trudnych wyborach, miłości, stracie, samotności, sile życzliwości i drugich szansach.

Książka, która uświadamia, że każdy z nas z czymś się zmaga – i nie jesteśmy sami. Że los może przynieść coś dobrego w najmniej oczekiwanym momencie, a przypadkowe spotkania są w stanie odmienić bieg życia – stać się początkiem czegoś nowego, pięknego. O tym, jak ważne jest, by podążać własną ścieżką, mieć odwagę bycia sobą, mimo trudności i wątpliwości. Powieść Michiko Aoyamy otula czułością, skłania do refleksji i życiowej uważności. Czytałam z przyjemnością i polubiłam – za kameralny charakter, różnorodność ludzkich historii i japońską scenerię. To comfort book, który jak łyk intensywnie zielonej matchy koi, dodaje otuchy i sił.

• współpraca barterowa • Wydawnictwo Relacja •

Tytuł oryginalny: 月曜日の抹茶カフェ

Przekład: Barbara Słomka

Wydawnictwo: Relacja

Data wydania: 14 stycznia 2026

Okładka: miękka ze skrzydełkami 

Liczba stron: 176

Moja ocena: 5/6

Przeczytaj więcej »